18 Ağustos 2026 · 4 dk okuma
Web sitesi erişilebilirliği neden ihmal edilmeyecek kadar önemli
Kontrast yetersiz, form etiketsiz, buton sadece renkle ayırt ediliyor — bunlar 'sonra bakarız' denen detaylar değil, ziyaretçinin bir kısmını baştan kapı dışında bırakan hatalar.
Yazan: Burak Oğuzhan Yıldız
Bir işletme sahibi sitesini incelerken genelde tek bir cihazdan, tek bir tarayıcıdan, iyi bir ekrandan bakıyor — her şey yerli yerinde görünüyor. Ama gerçek ziyaretçi kitlesi çok daha çeşitli: güneş altında telefonuna bakan biri, tek eliyle alışveriş yapan biri, ekran okuyucu kullanan biri, sadece klavyeyle gezinen biri. Erişilebilirlik ihmal edildiğinde kaybedilen, tek bir dar grup değil, bu çeşitliliğin toplamı.
En sık görülen hata düşük kontrast: açık gri metin beyaz zemin üzerinde tasarımcının ekranında "zarif" görünür ama güneş ışığında ya da düşük parlaklıkta neredeyse okunmaz hale gelir. WCAG standardı normal metin için en az 4.5:1 kontrast oranı öneriyor — bu bir estetik tercih değil, ölçülebilir bir eşik.
İkinci sık hata form etiketlerinin eksikliği: bir input kutusunun içine placeholder olarak "Telefon" yazmak, kullanıcı yazmaya başladığında o ipucunun kaybolması demek. Ekran okuyucu kullanan biri için placeholder çoğu zaman hiç okunmuyor bile — gerçek bir `label` etiketi olmadan o alanın ne istediği belirsiz kalıyor.
Üçüncü hata sadece renkle bilgi vermek: "hata varsa kırmızı, yoksa yeşil" mantığı renk körü bir kullanıcı için hiçbir şey ifade etmiyor. Renk körlüğü erkek nüfusun yaklaşık %8'ini etkiliyor — küçük bir işletme sitesi için bile göz ardı edilemeyecek bir oran. Renk yanına ikon ya da metin eklemek çözümü basitleştiriyor.
Dördüncü hata klavye navigasyonunun çalışmamması: fare olmadan sadece Tab tuşuyla gezinmeye çalışıldığında buton görünmez oluyorsa ya da odak sırası mantıksızsa, motor kısıtlılığı olan kullanıcı değil, sadece o an fareyi kullanmak istemeyen sıradan bir ziyaretçi bile siteden çıkıyor.
Erişilebilirlik sonradan yama olarak eklenebilecek bir katman değil — kontrast oranı, form etiketleri, klavye odağı tasarım kararları aşamasında düşünülürse maliyeti neredeyse sıfır, site bittikten sonra fark edilirse bileşenlerin yeniden yazılması gerekebiliyor. Biz bu yüzden yeni bir site kurarken bu dört kontrolü ilk aşamadan itibaren sürece dahil ediyoruz.
Bu konu Web Tasarım hizmetimizle ilgili — detaylara bakınSık sorulanlar
Erişilebilirlik sadece görme engelli kullanıcılar için mi önemli?
Hayır. Düşük kontrastlı metin güneş altında telefon ekranına bakan herkesi zorlar, klavye ile form doldurma motor kısıtlılığı olmayan ama fareyi kullanmak istemeyen kullanıcıyı da etkiler. Erişilebilirlik dar bir kullanıcı grubu değil, geniş bir kullanılabilirlik sorunu.
Erişilebilirlik sonradan mı eklenir, baştan mı düşünülür?
Baştan düşünülmesi çok daha ucuz. Renk kontrastı, form etiketleri, klavye navigasyonu tasarım aşamasında karar; siteyi bitirdikten sonra eklemek genelde bileşenlerin yeniden yazılması anlamına gelir.
Diğer yazılar
60 bin takipçiniz var ama web siteniz yok: neden bu bir sorun
Sosyal medyada güven inşa etmek başka, o güveni randevuya ya da satışa çevirmek başka. Aradaki boşluk çoğu içerik üreticisinin fark etmediği bir kayıp.
Web sitesi mi, mobil uygulama mı: önce hangisi yapılmalı?
İkisi de mümkünse önce hangisine bütçe ayrılmalı? Cevap işletmenizin iş modeline bağlı, ama çoğu durumda cevap sandığınız gibi değil.